Nissan tăng tốc phổ cập công nghệ tự hành nhằm vực dậy vị thế hãng xe tỷ USD

Nissan Motor vừa chính thức công bố lộ trình tái cấu trúc chiến lược dưới sự dẫn dắt của CEO Ivan Espinosa, đặt mục tiêu đưa các hệ thống xử lý thông minh vào trung tâm của tầm nhìn Ambition 2030. Hãng xe lớn thứ tư Nhật Bản dự kiến phổ cập giải pháp lái tự động trên 90% sản lượng xe toàn cầu, bắt đầu từ những dòng xe chiến lược như mẫu minivan Elgrand thế hệ mới. Bước đi táo bạo này không chỉ nhằm cải thiện trải nghiệm người dùng mà còn là nỗ lực sống còn để tập đoàn vượt qua giai đoạn thua lỗ hàng tỷ USD, đồng thời tái định vị thương hiệu trước sức ép cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ điện hóa.

Trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang kỷ nguyên số hóa, Nissan Motor đã chọn thời điểm trung tuần tháng 4 để công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được xem là "phát súng" khởi đầu cho kế hoạch cải tổ sâu rộng của CEO Ivan Espinosa, sau nhiều năm hãng phải đối mặt với những biến động thượng tầng và áp lực tài chính đè nặng. Tham vọng của Nissan không dừng lại ở việc sản xuất những cỗ máy cơ khí thuần túy, mà là kiến tạo nên những phương tiện di chuyển có khả năng tương tác và thấu hiểu con người.

Sự thay đổi này diễn ra vào thời điểm then chốt khi các tiêu chuẩn về an toàn và tiện nghi trên xe hơi đang được định nghĩa lại bởi sức mạnh của các thuật toán. Nissan kỳ vọng rằng, bằng cách tích hợp sâu các giải pháp xử lý dữ liệu tiên tiến, hãng sẽ tạo ra một hệ sinh thái di chuyển an toàn hơn, giảm thiểu tối đa sai sót từ phía con người và mở ra không gian thư giãn thực thụ bên trong khoang lái.

Kỷ nguyên của những "cộng sự kỹ thuật số"

Trọng tâm trong thông điệp của ông Espinosa chính là việc biến chiếc xe từ một phương tiện vô tri thành một thực thể có khả năng hỗ trợ chủ động. Nissan đang đặt cược tương lai vào khái niệm "xe được định nghĩa bởi phần mềm", nơi các hệ thống thông minh đóng vai trò như bộ não điều khiển mọi hoạt động. Hai trụ cột chính được hãng giới thiệu bao gồm hệ thống điều hành lái thông minh và giải pháp tương tác cộng sự kỹ thuật số.

Theo công bố, hệ thống điều hành lái mới sẽ giúp xe có khả năng phân tích môi trường xung quanh một cách chính xác theo thời gian thực. Trong khi đó, giải pháp cộng sự kỹ thuật số sẽ tập trung vào việc tăng cường trải nghiệm cá nhân hóa thông qua các ứng dụng kết nối trực quan. Những công nghệ này không chỉ hỗ trợ việc lái xe trở nên nhàn nhã hơn mà còn giúp quản lý các hoạt động thường nhật của người dùng ngay trên xe.

• Phổ cập diện rộng: Mục tiêu trang bị công nghệ lái tự động trên 90% danh mục sản phẩm trong tương lai gần.
• Nâng cấp ProPILOT: Thế hệ mới của hệ thống hỗ trợ lái sẽ cho phép người điều khiển có thể "rời mắt" khỏi cung đường trong những điều kiện nhất định.
• Trải nghiệm cá nhân hóa: Tích hợp sâu các tiện ích kết nối để biến khoang lái thành không gian làm việc hoặc giải trí di động.
• Thử nghiệm nội địa: Nhật Bản sẽ là thị trường đầu tiên được trải nghiệm những tính năng tiên tiến nhất trước khi triển khai toàn cầu.

"Nissan đang đặt trọn kỳ vọng vào những chiếc xe được định nghĩa bởi các thuật toán thông minh. Đây là con đường duy nhất để chúng tôi khác biệt hóa sản phẩm và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của khách hàng," CEO Ivan Espinosa khẳng định.

Lộ trình hiện thực hóa khả năng tự hành toàn trình

Mẫu xe đầu tiên hiện thực hóa tầm nhìn mới của Nissan là chiếc Elgrand hoàn toàn mới, dự kiến sẽ trình làng vào mùa hè năm nay tại thị trường Nhật Bản. Đây không chỉ là một đợt làm mới sản phẩm thông thường mà là cột mốc đánh dấu sự xuất hiện của hệ thống hỗ trợ lái ProPILOT thế hệ tiếp theo. Nissan đặt mục tiêu đầy tham vọng khi kỳ vọng mẫu xe này sẽ đạt được khả năng tự hành toàn trình (end-to-end) vào cuối năm tài chính 2027.

Việc lựa chọn một mẫu minivan để ra mắt công nghệ mới cho thấy chiến lược tập trung vào yếu tố gia đình và sự an toàn tối đa. Hệ thống mới sẽ sử dụng dữ liệu từ mạng lưới cảm biến dày đặc và camera độ phân giải cao để xử lý các tình huống giao thông phức tạp mà không cần sự can thiệp liên tục của tài xế. Đây là bước tiến quan trọng để Nissan bắt kịp, thậm chí là vượt lên trong cuộc đua giành thị phần xe tự lái.

Song song với việc phát triển phần cứng, Nissan cũng đang đẩy mạnh hợp tác với các đối tác công nghệ để tối ưu hóa phần mềm. Mục tiêu là tạo ra một hệ thống có khả năng tự học hỏi từ các tình huống thực tế, từ đó nâng cao độ tin cậy theo thời gian. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm chế tạo xe hàng thập kỷ và tư duy đột phá của các công ty phần mềm được kỳ vọng sẽ tạo ra một "cú hích" lớn cho thương hiệu Nhật Bản.

Cuộc đua khốc liệt trong thị trường 2.000 tỷ USD

Quyết định dồn toàn lực cho các giải pháp thông minh của Nissan hoàn toàn phù hợp với xu thế chung. Theo các nghiên cứu từ S&P Global, các thuật toán xử lý đang trở thành nền tảng cốt lõi cho mọi sự đổi mới trong ngành ô tô, từ khâu thiết kế, quy trình sản xuất cho đến hiệu suất vận hành thực tế. Các hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS) như phanh khẩn cấp tự động, giữ làn đường hay cảnh báo mệt mỏi giờ đây đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc để đảm bảo an toàn.

Tuy nhiên, Nissan không đơn độc trong cuộc đua này. Thị trường di chuyển thông minh được dự báo sẽ đạt quy mô khổng lồ 2.000 tỷ USD vào năm 2030, thu hút sự tham gia của hàng loạt "ông lớn". Từ những đối thủ truyền thống như Mercedes-Benz với hệ thống Drive Pilot, BYD với công nghệ "Mắt thần", cho đến các thế lực mới từ thung lũng Silicon như Amazon và Zoox. Tất cả đều đang đổ hàng tỷ USD vào việc phát triển năng lực xử lý dữ liệu và công nghệ cảm biến.

Tại các thị trường phát triển như Australia, giới chức trách thậm chí đang cân nhắc áp dụng những tiêu chuẩn khắt khe hơn để đánh giá hiệu quả thực tế của các hệ thống hỗ trợ lái. Điều này đặt ra thách thức nhưng cũng là cơ hội để những hãng xe có nền tảng kỹ thuật tốt như Nissan chứng minh giá trị. Trong thập kỷ tới, sự chuyển dịch từ các chương trình thử nghiệm sang các hệ thống tích hợp hoàn chỉnh sẽ quyết định kẻ thắng người thua trên thị trường.

Điện hóa và hệ sinh thái năng lượng tương lai

Một điểm đáng chú ý trong chiến lược của Nissan là sự gắn kết chặt chẽ giữa công nghệ tự hành và quá trình điện hóa. Hãng lập luận rằng các dòng xe điện (EV) với hệ thống pin tiên tiến chính là môi trường lý tưởng nhất để triển khai các thuật toán thông minh. Khi đó, chiếc xe không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là một mắt xích trong hệ sinh thái năng lượng và dữ liệu rộng lớn hơn.

Trước khi tiến tới kỷ nguyên thuần điện, Nissan sẽ tận dụng công nghệ hybrid e-POWER độc quyền như một "cây cầu" chuyển giao. Công nghệ này cho phép người dùng trải nghiệm cảm giác lái của xe điện mà không lo ngại về hạ tầng sạc. Ông Espinosa cũng đã tiết lộ kế hoạch ra mắt phiên bản hybrid cho mẫu SUV Rogue (X-Trail) và phiên bản chạy điện hoàn toàn cho mẫu Juke, nhằm duy trì sự đa dạng và linh hoạt cho từng khu vực địa lý khác nhau.

Chiến lược sản phẩm và thị trường của Nissan bao gồm:

• Tinh gọn danh mục: Giảm số lượng mẫu xe toàn cầu từ 56 xuống còn 45 mẫu để tập trung nguồn lực.
• Mục tiêu doanh số: Hướng tới con số 1 triệu xe mỗi năm tại Mỹ và Trung Quốc, cùng 550.000 xe tại thị trường nội địa vào năm 2030.
• Nâng cao tỷ lệ nội địa hóa: Tại Mỹ, Nissan dự kiến nâng tỷ lệ sản xuất nội địa lên mức 80% để tối ưu chi phí và chuỗi cung ứng.
• Làm mới thương hiệu hạng sang: Tái định vị Infiniti để cạnh tranh trực tiếp trong phân khúc xe cao cấp thông minh.

Bài toán kinh tế và nỗ lực vượt qua khủng hoảng

Dù có tầm nhìn đầy hứa hẹn, nhưng thực tế tài chính hiện tại của Nissan vẫn đang là một bài toán hóc búa. Trong quý tài chính kết thúc vào tháng 12/2025, công ty đã ghi nhận mức lỗ 28,3 tỷ yen (tương đương 185 triệu USD), con số này cao gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu cũng sụt giảm 6%, xuống còn gần 3.000 tỷ yen. CEO Espinosa thừa nhận đây là hệ quả tất yếu của quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ và chi phí đầu tư khổng lồ cho công nghệ mới.

Để ổn định dòng tiền, Nissan đã phải đưa ra những quyết định đau đớn, bao gồm việc cắt giảm 15% lực lượng lao động toàn cầu và thu hẹp quy mô sản xuất tại các thị trường kém hiệu quả. Việc bán nhà máy tại Rosslyn (Nam Phi) cho hãng xe Chery của Trung Quốc vào tháng 1 vừa qua là minh chứng rõ nét cho chiến lược thoái vốn khỏi các cơ sở không mang lại lợi nhuận bền vững. Hãng đang dồn sức vào các thị trường cốt lõi như Bắc Mỹ, Trung Quốc và ASEAN.

Dự báo cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026, Nissan có thể phải chịu mức lỗ ròng lên tới 650 tỷ yen (khoảng 4,2 tỷ USD). Tuy nhiên, ban lãnh đạo kỳ vọng lợi nhuận hoạt động sẽ bắt đầu dương trở lại vào cuối năm tài chính 2026, khi các dòng sản phẩm mới tích hợp công nghệ thông minh bắt đầu "hái quả ngọt". Đây là một lộ trình đầy rủi ro nhưng cần thiết để cứu vãn một biểu tượng công nghiệp Nhật Bản.

Sự thành bại của kế hoạch Ambition 2030 phụ thuộc rất lớn vào khả năng thực thi của đội ngũ dưới quyền ông Espinosa. Trong khi các chuyên gia từ Bernstein nhận định có những tín hiệu khả quan ngắn hạn, họ cũng cảnh báo rằng những bất ổn vĩ mô và sự thay đổi nhanh chóng của thị hiếu người dùng có thể làm chậm tiến trình phục hồi. Cổ phiếu của Nissan đã giảm hơn 7% kể từ đầu năm, cho thấy sự thận trọng của các nhà đầu tư trước ngưỡng cửa của cuộc đại cải tổ.

Dù vậy, với nền tảng công nghệ vững chắc và một lộ trình sản phẩm rõ ràng, Nissan đang cho thấy quyết tâm không từ bỏ vị thế dẫn đầu. Những chiếc xe tự hành không chỉ là lời giải cho bài toán kinh doanh, mà còn là cam kết của hãng về một tương lai di chuyển thông minh, bền vững và an toàn hơn cho cộng đồng toàn cầu.