Bộ Công Thương Đề Xuất Gánh Khoản Lỗ Khổng Lồ 44.792 Tỷ Đồng Vào Giá Điện
Bộ Công Thương vừa đề xuất sửa đổi Luật Điện lực, theo đó khoản lỗ lũy kế 44.792 tỷ đồng của EVN sẽ được phân bổ vào giá bán lẻ điện. Động thái này nhằm giải quyết bài toán tài chính cho tập đoàn, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành điện trong bối cảnh chi phí đầu vào liên tục biến động.
Đề Xuất Phương Án Gánh Lỗ Lũy Kế Cho EVN
Trong bối cảnh ngành điện đang đối mặt với những thách thức tài chính ngày càng lớn, Bộ Công Thương đã đưa ra một đề xuất đáng chú ý trong dự thảo Luật sửa đổi Luật Điện lực. Cụ thể, tại hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Công Thương đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 52 quy định về giá bán lẻ điện. Theo đó, giá bán lẻ điện sẽ được điều chỉnh kịp thời để phản ánh đúng sự biến động của các thông số đầu vào, đảm bảo bù đắp chi phí hợp lý và hợp lệ, đồng thời mang lại lợi nhuận hợp lý cho doanh nghiệp để bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ giúp EVN giải quyết dứt điểm khoản lỗ tích lũy trong những năm qua.
Thực tế cho thấy, trong giai đoạn 2022-2023, EVN đã phải đối mặt với khoản lỗ lũy kế lên đến khoảng 50.029 tỷ đồng. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do một số khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất và cung ứng điện chưa được tính toán và bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân. Đặc biệt, vào năm 2022, để giảm thiểu tác động của dịch COVID-19 đến an sinh xã hội và phát triển kinh tế, giá điện đã được giữ nguyên, bất chấp sự tăng cao của các thông số đầu vào như giá nhiên liệu (than nhập khẩu, khí đốt) do ảnh hưởng của xung đột Nga - Ukraine. Sang đến năm 2023, dù giá điện đã được điều chỉnh nhưng mức tăng còn khá dè dặt, có xem xét đến tình hình kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội, dẫn đến việc chưa thể thu hồi đầy đủ chi phí phát sinh.
Đến hết năm 2024, sau khi cân đối lại hoạt động kinh doanh, số lỗ lũy kế của Công ty mẹ - EVN dự kiến còn khoảng 44.792 tỷ đồng. Để giải quyết vấn đề này, dự thảo Luật đã bổ sung quy định cho phép phân bổ các khoản chi phí hợp lý và hợp lệ phục vụ cho việc sản xuất, cung ứng điện của đơn vị bán lẻ điện mà chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân vào các lần điều chỉnh tiếp theo. Điều này có nghĩa là khoản lỗ này sẽ dần được "gánh" vào giá điện trong tương lai, theo từng đợt điều chỉnh giá.
Đề xuất phân bổ khoản lỗ 44.792 tỉ đồng vào giá điện.
Cơ Sở Pháp Lý và Nguyên Tắc Phân Bổ Chi Phí
Bộ Công Thương nhấn mạnh rằng, cơ chế phân bổ chi phí chưa được tính đủ vào giá điện sẽ tạo ra một cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý dứt điểm khoản lỗ tồn đọng của EVN. Điều này không chỉ giúp EVN cải thiện tình hình tài chính mà còn góp phần đảm bảo sự ổn định và phát triển của hệ thống điện quốc gia. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cũng lưu ý rằng việc phân bổ chi phí này sẽ được thực hiện theo từng thời điểm và có thể toàn bộ hoặc một phần, với biên độ điều chỉnh nhỏ. Mục tiêu là tránh những tác động đột ngột và quá lớn đến đời sống của người dân cũng như hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp.
Trước đây, khi sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 72 của Chính phủ về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân theo trình tự, thủ tục rút gọn, Bộ Công Thương cũng từng đưa ra đề xuất tương tự về việc bổ sung khoản lỗ trên vào giá điện. Tại thời điểm đó, nhiều chuyên gia đã bày tỏ quan điểm rằng việc phân bổ này cần tuân thủ nguyên tắc tách bạch và làm rõ các khoản chi phí. Chỉ những chi phí nào được xác định là hợp lý mới nên được đưa vào giá bán lẻ điện. Sự rõ ràng và minh bạch trong việc xác định chi phí là yếu tố then chốt để đảm bảo sự công bằng và tránh những tranh cãi không đáng có.
Biểu giá điện sinh hoạt hiện hành được chia làm 6 bậc lũy tiến, mức cao nhất lên tới 3.460 đồng/kWh. Chỉ cần thay đổi một số thói quen sử dụng điện,...
Tác Động Đến Người Tiêu Dùng Và Doanh Nghiệp
Việc phân bổ khoản lỗ 44.792 tỷ đồng vào giá điện chắc chắn sẽ có những tác động nhất định đến người tiêu dùng và các doanh nghiệp. Mặc dù Bộ Công Thương cam kết sẽ điều chỉnh với biên độ nhỏ và theo từng thời điểm để giảm thiểu cú sốc, nhưng việc giá điện tăng lên vẫn là một vấn đề nhạy cảm, đặc biệt trong bối cảnh đời sống của nhiều người dân còn nhiều khó khăn. Giá điện là một trong những yếu tố chi phí đầu vào quan trọng đối với nhiều ngành sản xuất, do đó, việc tăng giá điện có thể ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm, sức cạnh tranh của doanh nghiệp và cuối cùng là giá cả hàng hóa trên thị trường.
Nhiều ý kiến cho rằng, bên cạnh việc đề xuất đưa các khoản lỗ vào giá điện, các cơ quan quản lý cần có những giải pháp đồng bộ để vừa đảm bảo sự vận hành hiệu quả của EVN, vừa giảm thiểu gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp. Các giải pháp này có thể bao gồm việc tối ưu hóa hoạt động sản xuất kinh doanh, tiết giảm chi phí, áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả, hoặc tìm kiếm các nguồn tài trợ khác để bù đắp một phần khoản lỗ, thay vì toàn bộ đều dồn vào người tiêu dùng.
Sự minh bạch trong việc công bố các khoản chi phí, đặc biệt là các chi phí được cho là hợp lý và hợp lệ, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng niềm tin với công chúng. Khi người dân và doanh nghiệp hiểu rõ lý do và cơ cấu của việc điều chỉnh giá điện, họ sẽ dễ dàng chấp nhận hơn. Việc sửa đổi Luật Điện lực lần này được kỳ vọng sẽ tạo ra một khung pháp lý rõ ràng và bền vững cho ngành điện, đồng thời cân bằng được lợi ích của các bên liên quan.
Những Thách Thức Tài Chính Của EVN
Tình hình tài chính của EVN trong những năm gần đây luôn là một chủ đề nóng, thu hút sự quan tâm của dư luận. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là một doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực đặc thù, chịu trách nhiệm cung cấp điện cho toàn bộ nền kinh tế và đời sống xã hội. Tuy nhiên, việc kinh doanh điện lại gắn liền với những ràng buộc về giá cả, lợi ích an sinh xã hội, và các yếu tố vĩ mô khác, khiến cho việc cân bằng giữa chi phí và doanh thu trở nên vô cùng phức tạp.
Các chi phí đầu vào của ngành điện, đặc biệt là chi phí nhiên liệu (than, khí, dầu), chiếm tỷ trọng rất lớn và có xu hướng biến động mạnh mẽ trên thị trường quốc tế. Những biến động này, như đã thấy trong giai đoạn 2022-2023, đã tạo ra áp lực tài chính khổng lồ cho EVN. Ngoài ra, chi phí đầu tư cho lưới điện, nâng cấp hạ tầng, và phát triển các nguồn điện mới cũng đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Trong khi đó, cơ chế điều chỉnh giá bán điện thường có độ trễ và bị giới hạn bởi nhiều yếu tố, dẫn đến việc EVN không thể thu hồi kịp thời và đầy đủ các chi phí phát sinh.
Khoản lỗ 44.792 tỷ đồng không chỉ là một con số tài chính đơn thuần, mà nó phản ánh những khó khăn cố hữu trong mô hình hoạt động và cơ chế giá điện hiện hành. Việc sửa đổi Luật Điện lực và đề xuất phân bổ khoản lỗ vào giá điện là một nỗ lực để tháo gỡ những nút thắt này. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần của giải pháp. Về lâu dài, ngành điện cần có những đột phá trong quản trị, tối ưu hóa chi phí, đa dạng hóa nguồn cung cấp nhiên liệu, và quan trọng nhất là một cơ chế giá điện thực sự linh hoạt, phản ánh đúng giá trị của điện năng và các yếu tố thị trường.
Sự phát triển của nền kinh tế đòi hỏi nguồn cung điện ổn định và đủ mạnh. Điều này đồng nghĩa với việc EVN cần có nguồn lực tài chính vững vàng để đầu tư và vận hành. Đề xuất của Bộ Công Thương, dù có thể gây ra những lo ngại ban đầu, nhưng có thể được xem là một bước đi cần thiết để đảm bảo sự vận hành thông suốt và bền vững của hệ thống điện quốc gia trong tương lai.